wtorek, 18 lutego 2014

Relacja po warsztatch rysunku ikonograficznego

W semestrze jesienno-zimowym 2013/2014, od października do stycznia, w pracowni Droga Ikony w Warszawie trwały warsztaty z rysunku wprowadzającego do ikonopisania. Zajęcia odbywały się na dwóch poziomach zaawansowania: 1) początkowym, usprawniającym zdolności manualne i zapoznającym z zasadami geometrii i rysunku właściwego malarstwu ikonowemu oraz 2) zaawansowanym, skupiającym się na pogłębionej analizie wszystkich elementów z których jest zbudowana ikona. Zajęciom warsztatowym, w których łącznie wzięło 30 osób, towarzyszyły teoretyczne wprowadzenia z ogólnej historii sztuki oraz ikonografii. Zajęcia prowadzone były przez Elżbietę Cyganek. 




Poniżej zamieszczamy osobiste wypowiedzi uczestniczek, które wzięły udział w warsztatach na dwóch poziomach zaawansowania:

Na warsztaty rysunku trafiłam dużo po terminie zapisów, właściwie dzień przed rozpoczęciem zajęć, napisałam maila z pytaniem czy można jeszcze dołączyć. Zostałam przyjęta z otwartymi ramionami, cóż za zaskoczenie, w końcu świat rządzi się jakimiś zasadami, prawem, a tutaj zupełnie inna logika. I ta inna logika pozostała do końca - boska logika. Na początku każdych zajęć modliliśmy się, aby Pan Bóg pobłogosławił naszej pracy i kierował nami.
Na zajęciach podstawowych rysunku na początku ćwiczyliśmy rękę, co tydzień szliśmy o krok dalej, do coraz to trudniejszych zagadnień. Wszystko działo się pod czujnym okiem prowadzącej pani Eli, która roztaczała nad nami opiekę, dawała fachowe wskazówki, dzieliła się wiedzą z zakresu historii sztuki, technik pisania ikon, różnych drobiazgów, które pomagały nam rysować. Wszystko to było przepojone treściami duchowymi, wiarą w Jezusa Chrystusa i prawdziwą czcią dla Jego Boskiej Osoby. W miarę upływu czasu zaczęliśmy uczyć się geometrii, rysunku Oblicza z Mandylionu i Chrystusa Pantokratora. Dla mnie było to zupełnie niesamowite, jakbym obcowała z Bogiem twarzą w twarz. Naprawdę nigdy nie podejrzewałam, że będę robić coś takiego.
Ostatnią swoją pracę plastyczną wykonałam pod koniec szkoły podstawowej. Na kursie rysunku mogłam przypomnieć sobie, od nowa nauczyć rysować. Czuję, że te zajęcia są prawdziwym darem, tak jakbym odkopała zakopany talent. Myślę, że dalsze uczestnictwo w zajęciach Drogi Ikony pozwoli mi nie tylko na rozwijaniu warsztatu plastycznego, ale przede wszystkim na wzrastanie duchowe. Chciałabym więc serdecznie podziękować wszystkim osobom zaangażowanym w organizację zajęć i życzyć Bożego błogosławieństwa, zarówno dla prowadzących jak i dla wszystkich uczestników Drogi Ikony. Małgorzata
*   *   *


Kurs rysunku ikonograficznego 3-go stopnia był dla mnie „spotkaniem trzeciego stopnia”. Otworzył mi oczy na moje słabe strony, ale też dodał odwagi. Jak chorągiew na polu bitwy, prowadząca grupę Ela niestrudzenie wskazywała drogę do prawdziwie natchnionej ikony. Już na pierwszych zajęciach, na których robiliśmy charakterystyczne linie szat pozbyłam się zamaszystej kreski, świeckiej maniery z liceum plastycznego. Okazało się, że w tych liniach szat chodzi o zrozumienie, co z czego wychodzi i gdzie i jak się załamuje.

Ale to dopiero podkład. Szalenie się ucieszyłam, że będziemy robić szaty temperą na kolorowych papierach. Ela w piękny sposób opisała nam, jaka jest natura tych szat w ikonie. Szaty są tak nieuchwytne jak woda czy żywa rtęć. I jak tu oddać tą nieziemskość, ten klimat przebóstwionego świata? Ela porównała to do światła na wodzie, które jest bardzo kolorowe przechodzące w abstrakcję. Nie było łatwo zrobić coś takiego od razu, ale we mnie pojawiło się pragnienie zwrócenia uwagi na szaty jako ważnego elementu ikony.

Pierwszy raz od 5 lat, od kiedy jestem na Drodze Ikony, zrobiłam własny podlinnik Matki Bożej tronującej. Wcześniej się bałam. I na tych zajęciach doświadczyłam, że jest to głębokie przeżycie i uczciwość wobec Pana Boga. 


Na zajęciach dowiedzieliśmy się, że rysunek w ikonie nie konkuruje z barwą, bo artysta natchniony przez posty porządkuje świecki obraz i tak jak Pan Bóg stworzył świat z bezładu, tak te kreski budują ład. Dużo rozmawialiśmy o różnicach między świeckim obrazem a ikoną. Ikona dotyka świata świętego, nie może więc mówić tym samym językiem lub bezdusznymi kolorami z TV. Język plastyczny ikony wyraża najważniejsze treści życia wiecznego. Np. to, że rośliny, skały i cała natura żyją tylko ileś lat a człowiek wiecznie i dlatego rośliny w ikonie są rachityczne, często osadzone na jednym korzonku. Skały w niektórych przedstawieniach ikonicznych są z kolei dramatycznie rozdarte, bo zasłona przybytku się rozdarła i Pan Jezus wszedł w śmierć. Szkicując góry, które przyglądają się scenie przedstawionej na ikonie i ją komentują czy też współpracują ze świętymi poczułam głęboki sens pejzażu w ikonie.

Ela odkrywała przed nami tajemnice duchowości ikony, np.to, że duchowość w ikonie osiąga się przez decyzję i najważniejsze, żeby to była świadomie podejmowana decyzja.
Przekonałam się, że ikona, która ma przedstawiać naturę rzeczy, czyli myśl, kwintesencję, istotę rzeczy a nie ilustrację natury, wymaga od malarza, żeby żył tym życiem wiecznym na co dzień, żeby te ikony nie były takie prymitywne. Na tych zajęciach Ela zwiększyła moje pragnienie prawdziwej ikony i dla mnie jest to ogromną motywacją do nawracania. Hanna
 
 



Zdjęcia: makiety opracowane przez Elżbietę Cyganek na kursy rysunku ikonograficznego

poniedziałek, 10 lutego 2014

Spotkanie posemestralne na Drodze Ikony

W dniu 3 lutego 2014 odbyło się spotkanie podsumowujące I semestr pracy Drogi Ikony w roku 2013/2014. Spotkanie rozpoczęła Msza św. o godzinie 18,30 po której z okazji święta św. Błażeja kapłani udzielili specjalnego błogosławieństwa świecami. Następnie w kaplicy św. Judy Tadeusza zaprezentowane zostały prace wykonane w czasie warsztatów, pracowni czy indywidualnie przez osoby działające na Drodze Ikony. Elżbieta Cyganek, w imieniu Drogi Ikony, zachęciła oglądających do zgłębiania piękna i szczególnej symboliki ikon.
 

Niektóre prace powstałe na kursie rysunku ikonograficznego

Na tegorocznym spotkaniu posemestralnym można było podziwiać rysunki wykonane ołówkiem, prace w tuszu oraz ikony pół i wielopostaciowe. Dla wielu z nas była to również znakomita okazja do rozmów i dzielenia się doświadczeniem kolejnego etapu nauki i pracy ikonopisarskiej.

Wszystkim twórcom działającym w środowisku Drogi Ikony życzymy dobrego wypoczynku w czasie ferii zimowych i zachęcamy do uczestnictwa w kolejnych zajęciach przewidzianych na semestr wiosenny.
 

Inne prace prezentowane na spotkaniu posemestralnym

Fotorelacja ze spotkania dostępna jest w galerii g+ oraz na naszym profilu na fb.


Tekst i zdjęcia Anna Przybycińska

środa, 29 stycznia 2014

czwartek, 23 stycznia 2014

Odkrywanie Rumunii cz.4

Zapraszamy do cyklu publikacji i towarzyszącym im fotorelacjom autorstwa Anny Przybycińskiej poświęconych kulturze Rumunii, kraju leżącym na styku chrześcijańskich cywilizacji wschodu i zachodu. 

Biała twierdza


Jednym z ważnych miast wspomnianych przez Ptolemeusza był Apulon. Po podbiciu przez Rzymian stał się stolicą Dacji i miejscem stacjonowania XIII legionu rzymskiego. Przemianowany w IX w. na Białą Cytadelę, ostatecznie nosi nazwę Alba Iulia, nawiązując tym samym do imienia władcy, który uczynił z niego stolicę swojego królestwa. W XI wieku powstało tu biskupstwo Siedmiogrodu i na miejscu wcześniejsze rotundy wybudowano pierwszą katedrę katolicką pod wezwaniem św. Michała. Budowla zniszczona przez Mongołów podczas najazdu w 1241 r. została odbudowana w XIII wieku i z późniejszymi przebudowami przetrwała do naszych czasów. W murach katedry spoczywają zasłużeni przedstawiciele węgierskiego rodu Hunyadich a także Izabela Jagiellonka – córka Zygmunta Starego i jej syn książę Siedmiogrodzki Jan Zygmunt Zapolya. W  1599 rok do miasta wkroczył Michał Waleczny wojewoda Wołoski, który jako pierwszy zjednoczył pod swoim panowaniem 3 historyczne krainy: Wołoszczyznę, Mołdawię i Transylwanię. Ponowne tej rangi wydarzenie miało miejsce 1 grudnia 1918 roku, gdy tłumnie zgromadzeni mieszkańcy miasta świętowali przyłączenie Transylwanii do Królestwa Rumunii.  Trzy lata później w 1922 w specjalnie wybudowanej katedrze prawosławnej nastąpiła uroczysta koronacja Ferdynanda I na króla zjednoczonej Rumunii.


Zwiedzając starą część Alba Iulia pierwsze co widzimy – to pieczołowicie odnawiany gwiaździsty bastion. Wzniesiony za czasów Karola IV w pierwszej połowie XVII w. – należał do największych w Europie i chronił wschodnich rubieży monarchii Habsburgów. W twierdzy stacjonował garnizon oraz znajdowało się więzienie. Tu stracono m.in. przywódców chłopskiego powstania z  1759 r. – Horię, Closkę i Crisana, których pomnik znajduje się przy jednej z bram. Spacerując po twierdzy, obok pałaców, biblioteki, tablic i pomników, widać  stanowiska archeologów, którzy na światło dzienne wydobywają historyczne mury i bruki. W końcu od tylu wieków  to miejsce władców i ich żołnierzy.


Przy okazji warto wspomnieć, że okoliczne tereny to także miejsce uprawy winnej latorośli i wytwarzania wina. Takie małe i większe château, nie koniecznie przypominają zabytkowe zameczki czy kamienne piwnice, ale można w nich kupić nawet dobrej jakości wino pochodzące z historycznych jak i współcześnie sprowadzonych odmian szczepów winnych.
  
Aby obejrzeć fotorelację kliknij na zdjęcie:
https://plus.google.com/photos/108989962704823378580/albums/5939527350719939633?banner=pwa&authkey=CIHbktmfxv-5Mg



Tekst i zdjęcia Anna Przybycińska

niedziela, 19 stycznia 2014

Z ikonami w Białymstoku

15 stycznia w Muzeum Archidiecezjalnym w Białymstoku odbył się wernisaż wystawy “Śladami Cyryla i Metodego – od Moraw do Chorwacji”.


Była to piąta odsłona objazdowej ekspozycji przygotowanej przez Narodowy Ośrodek Informacji Turystycznej Republiki Chorwacji w Polsce, przy współpracy Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie, Muzeum Archeologicznego w Zadarze (Republika Chorwacji), Wspólnoty Turystycznej Miasta Nin (Republika Chorwacji) oraz Muzeum im. Masaryka w Hodoníně (Republika Czeska). Gospodarzami byli Ekscelencja arcybiskup Edward Ozorowski, Metropolita Białostocki 
ksiądz Tadeusz Kasabuła, Dyrektor Archiwum i Muzeum Archidiecezjalnego w Białymstoku, Bojan Baketa, Dyrektor Narodowego Ośrodka Informacji Turystycznej Republiki Chorwackiej w Polsce.
 

Do uświetnienia wystawy przyczyniły się ikony napisane przez twórców z DROGI IKONY specjalnie z okazji 1150. rocznicy przybycia świętych Cyryla i Metodego na ziemie Słowian z misją głoszenia Ewangelii. W ten sposób pragnęliśmy włączyć się w dzieło przypominające, że dziś wyznajemy tę samą wiarę, którą Bracia Sołuńscy – Apostołowie Słowian głosili przed 1150 laty, że chcemy ją przekazywać i nią żyć, zarazem mocno podkreślając, że są to fundamenty słowiańskiej i europejskiej kultury.

 Wystawa uświadamia nam, jak wielką zasługą dla zachowania tego dorobku kulturowego mają mnisi z zakonu benedyktynów i franciszkanów, którzy przez stulecia kultywowali dziedzictwo świętych braci. Niezwykłe jest to, że głagolica, najstarsze pismo słowiańskie, stworzone przez św. Cyryla (poprzedzające cyrylicę) oraz obrządek słowiański, będące świadectwem działalności Cyryla i Metodego wśród Słowian, przetrwały w chorwackim  Kościele katolickim do czasów współczesnych.


Po zwiedzeniu ekspozycji pozostają refleksje na temat naszych prawdziwych korzeni. Do tego nastroju nawiązuje też inna, bardzo interesująca wystawa znajdująca się na terenie muzeum: “Domowe pamiątki wiary. Dewocjonalia kresowe z kolekcji Rodziny Cywińskich”.


Zimowa wyprawa do Białegostoku grupki reprezentującej DROGĘ IKONY zaowocowała zwiedzeniem kilku wspaniałych zabytków, które stanęły nam na zaśnieżonej drodze prowadzącej z dworca do Muzeum Archidiecezjalnego.

Kościół św. Rocha                (fot. http://panoramio.com)
 
Pierwszy, biciem dzwonów zaprosił nas kościół św. Rocha, jeden z najciekawszych polskich kościołów XX wieku, z nowatorskimi formami architektonicznymi oraz 78 metrową wieżą. Jest on pomnikiem wdzięczności Bogu za odzyskaną przez Polskę niepodległość w 1918 r. Zbudowany został w stylu modernistyczno-ekspresjonistycznym na planie ośmioboku symbolizującego Gwiazdę Zaranną. Monumentalny obiekt wybudowano z wykorzystaniem nowego materiału – żelbetu i z zastosowaniem nowej techniki, bez której niemożliwym byłoby osiągnięcie efektów przestronności i lekkości wnętrza oraz realizacja wysmukłej, ażurowej wieży. W czasie wojny, jako jeden z nielicznych w Polsce obiektów nie uległ zniszczeniu, a prace budowlane przy nim były kontynuowane. W czasie okupacji władze sowieckie chciały w niedokończonej budowli urządzić cyrk. Budowę ukończono po wojnie w 1945 r.

Cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy            (fot. http://s3.flog.pl)

Kolejnym zabytkiem na naszej drodze była cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy stojąca przy ulicy Lipowej, w samym centrum Białegostoku. Zbudowano ją w latach 1843-1846 na planie krzyża greckiego. Wewnątrz odnowiona, barwna polichromia z 1910 roku – kopia fresków z soboru kijowskiego, a na centralnym miejscu znajduje się bogato zdobiony ikonostas. Sobór Katedralny posiada szczególnie czczone ikony: Świętego Męczennika Gabriela, Świętego Mikołaja i Matki Boskiej Białostockiej.

św. Serafin z Sarowa (fot.soborbialystok.pl)

W dniu naszej wizyty parafia obchodziła święto - rocznicę śmierci w 1833 roku oraz powtórne odnalezienie relikwii w 1991 roku św. Serafina z Sarowa. Z tej okazji w nawie głównej soboru, w celu adoracji wystawiona była ikona z cząsteczką relikwii sarowskiego pustelnika.

Fundatorem pierwszej, drewnianej cerkwi św. Mikołaja był hetman koronny Jan Klemens Branicki. Braniccy weszli w posiadanie Białegostoku po tym, jak spustoszone po potopie szwedzkim miasto przekazał swej córce hetman Stefan Czarniecki.

Od tego czasu, pod rządami Branickiego Białystok przeradzał się w największy ośrodek miejski na Podlasiu. Jan Klemens Branicki  przyczynił się do wielkiego rozwoju miasta. Największe zabytki Białegostoku pochodzą z jego czasów. Najokazalszy z nich mogłyśmy podziwiać w bajecznej zimowej aurze. Wspaniały park oraz zabytkowy pałac, to jedna z najlepiej zachowanych rezydencji magnackich epoki saskiej na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej w stylu późnobarokowym określany mianem „Wersalem Północy”.


Ponieważ wyjazd grupy DROGI IKONY był jednodniowy, Białystok zakrył przed nami świeżym, białym puchem wiele innych atrakcji, które poczekają na odkrycie następnym razem... może już wiosną?


tekst: Ewa Truszkowska
zdjęcia (niepodpisane): Joanna Bartnicka, Urszula Żakowska

niedziela, 12 stycznia 2014

Święto Chrztu Pańskiego

Zapraszamy do zapoznania się z teologiczną symboliką ikony dedykowanej na te obchody epifanijne.


kliknij na ikonę
http://www.drogaikony.org.pl/2013/01/ikony-swiateczne-i-kalendarzowe.html



poniedziałek, 16 grudnia 2013

Odkrywanie Rumunii cz.3

Zapraszamy do cyklu publikacji i towarzyszącym im fotorelacjom autorstwa Anny Przybycińskiej poświęconych kulturze Rumunii, kraju leżącym na styku chrześcijańskich cywilizacji wschodu i zachodu. 

Miasto kościołów


Przedziwne uczucie towarzyszy człowiekowi, który wszedłszy przez sięgające XIV w. mury wzmocnione basztami do miasta Sybin zatrzymuje się na Dużym rynku. Nie sposób się oprzeć wrażeniu, że miasto bacznie obserwuje przybysza. Te „Oczy Sybinu” to wielopoziomowe jakby „przymrużone” okna umieszczone w spadzistych, wysokich dachach kamienic. To właśnie na strychach kamienic zaradni Sascy osadnicy i założyciele Sybinu w XII r. przechowywali żywność i inne zapasy. Herb miasta: dwa skrzyżowane miecze, trzy pąki nenufarów i korona nawiązują do starych podań, wg których przybyły na te podmokłe ziemie osadnik Saski Herman wbił dwa miecze i osiedlił się. Ponieważ miasto było samodzielne i odpowiadało tylko przed królem, stąd korona.




O tym, jak bardzo ważnym i szybko rozwijającym się miastem był Sybin, świadczą 3 rynki: stary gdzie znajduje się średniowieczna plebania, mały (środkowy) z XV w. i duży XVI-XVII w. Z rynku małego na duży prowadzi przejście z XVI-wieczną wieżą ratuszową (z zegarem), mieszczącą obecnie Muzeum Historyczne. Można z niej podziwiać panoramę starego miasta. W czasie targów w mieście, przesmyk między rynkami był umowną granicą, której nie wolno było przekraczać Cyganom. Z kolei z rynku małego na stary przechodzi się tzw. Mostem kłamców. Jedni twierdzą, że most się załamie, jeśli ktoś na nim skłamie, inni bardziej prozaicznie tłumaczą, że ci, którzy nie dostali się ze swym towarem na rynek mały stali tu zachwalając je i często kłamiąc o ich jakości.




Dlaczego jednak skojarzenie - miasto kościołów? Otóż w niewielkiej odległości od siebie znajdują się tu świątynie trzech głównych wyznań chrześcijańskich. Przy dużym rynku kościół katolicki z podwójnym krzyżem na wieży i zdobnymi freskami w apsydzie. Ewangelicki kościół z XIII-XV wybudowany na miejscu wcześniejszego z XI w., przykryty kolorową dachówką, a obecnie zamknięty na wiele lat do remontu z powodu zniszczeń wywołanych przez wibracje dźwiękowe ogromnych organów. Przed nim szkoła niemiecka i pomnik biskupa saskiego Teutsch’a, reformatora, który wpłynął na rozbudowanie świadomości saskiej. Dalej katedra prawosławna z 1906 r. wzorowana na Hagia Sophia, sfinansowana przez Franca Jozefa i pięknie ozdobiona freskami. W ten sposób możemy zobaczyć całe bogactwo kulturowo-religijne różnych nacji tworzących od wieków to, co dziś nazywamy Transylwanią.

Aby obejrzeć fotorelację kliknij na zdjęcie:
https://plus.google.com/photos/108989962704823378580/albums/5939519894874052865?banner=pwa&authkey=CNiCuca4jZu7zQE

Tekst i zdjęcia Anna Przybycińska